6 Köşe Bir ATM Purocesi

KAPAKLI LEĞEN VE ATM TEZGAHI

2010-08-01T07:23:00.004-04:00

Bizim halkımız temizliğine çok düşkündür, bilirsiniz...

Eskiden çamaşırlar leğenlerde yıkanırdı. Çamaşır çiteleyen anne veya ananelerimizi hatırlayanınız vardır. Hatta köyler hala bu geleneği sürdürülüyor olmalı. Gerçi gelenekten öte pratik çamaşır (hatta çocuk da yıkanır!) temizleme için ideal bir ortam. İşte biz bunu teleskop aynasını etrafı dağıtmadan yontmak için kullanacağız. Amerikalılar gibi petrol varili çevresinde deli gibi dönerek değil...:)

Resimde 6 TL'ye satın alınmış bir çamaşır yıkama leğeni görülmektedir. Yan olarak duran ise kapağıdır. Normalde 3-5 TL'ye bir nalburdan veya ev eşyaları satan bir yerden herhangi bir leğen farklı boyutlarda bulunabilir. Ben bunu 1 milyoncu olarak tabir edilen hediyelik eşya benzeri şeylerin satıldığı yerden aldım. Kapaklı modeli görünce adeta kafamda şimşekler çaktı. Çünkü kapağı ters çevirip bir kaç yerine delikler açarsam aşındırma sırasında oluşan atığı altta (leğende) toplayabilirdim...


Yandan Görünüm	Üstten Görünüm

Bu resimdekiler, pratik amaç için kullanılabilir kapaklı leğenden üretilmiş bir ATM tezgahıdır. Üstündeki 10" Cassegrain bir aynadır. (-bknz. Tekerlek1 Güncesi)

Özetle, önceden leğen içinde yaptığım işi şimdi kapağında yapmayı düşünüyorum. Böylece 40 cm.'yi bile bulmayan çaptan 50 cm.'yi geçen çaplık çalışma alanına sahip oluyorum. Ayrıca bütün bir ayna yapımı boyunca grit altta toplanabilir. Sadece ayna ve kapağını yıkayarak gritler arası temizliği yapabilirim.

Bu arada leğen parlak olduğu için sert. Dolayısıyla üzerinde yumuşak olanlar gibi grit yapışmıyor. Adeta kayıp gidiyor diyebilirim. Ancak inşaat demirinden tıpkı saksılarda olduğu gibi bir kapak desteğiyle güçlendirmeliyim. Çünkü büyük aynalarda ağırlıktan dolayı sorun yapabilir.

Sevgiler, saygılar...

Salih Dinçer
http://teleskop.us

HFL Yanıklarına Alternatif Tedavi

2010-01-14T18:35:00.008-05:00

Çok uzatmayacağım...:)

Bir haftadan sonra iyiyim. Önce orta ve işaret parmağım iyileşti; sonra küçük parmağım...

Zannedersem bunun sebebi, merhemin sargıdan dolayı küçük parmağa fazla ulaşmaması olabilir. İkinci gün (Çarşamba) merhemi iki kür halinde halinde tekrar uyguladım ve bugün düzeldiğini hissediyorum.

Alternatif tedaviye gelince:

Bana kalsiyum laktat-glukonat lazımdı. Ama ne HFL için geliştirilmiş temizleme banyosunu bulabildim ne de jelini. Bende yaklaşık 2 € olan 10 adet efervesan tablet içeren Calcium-Sandoz + Vitamin C 1000 mg satın aldım. Bunu bir kaç damla su ile çözerek Bepanthen ile 1'e 1 karıştırdım. Sonuçta şöyle bir merhem ortaya çıktı:

Aslında bunun ampülüde (kalsiyum glubionata) var ama içeriğinden emin olmadığım için denemedim. Merhemin tek kusuru yapış yapış olması; herhalde tabletlerde tatlandırıcı bulunduğundan...:)

Şu an deri üzerindeki yanık lekeleri kaybolmadı. Asitle temas sırasında bu lekeler (yüzük parmağının sağ üst köşesindeki tırnağın içinde ve orta parmağın sol yanı) yoktu ta ki merhemi uyguladıktan sonra salı günü (sağdaki fotoğraf) tedavi süresince...

Şimdi Bepanthen tedavisene devam etmeyi düşünüyorum. Çünkü kemiğe nüfuz eden asitin büyük çoğunluğunun uzaklaştığını düşünüyorum. Elbette senelerdir parmağımda olan kalsiyum atomlarımda gitti! Biraz geç oldu ama elimdeki imkanların en iyisiydi.

Doktora ise yarın randevü alabildim. Bakalım o ne diyecek...

Hidroflorik Asit (HFL) Birinci Dereceden Tehlikelidir

2010-01-10T17:58:00.000-05:00

Dün başıma gelenleri yazmıştım. Bugün ise hissettiklerim çok kötü değil. Beklediğim eklem ağrıları olmadı. Hatta akşam bıraktığım gibi sabah uyandım. Hatta Orijin ismindeki kremin iyi geldiğini düşünüyorum. Çünkü orta parmağıma sürmemiştim. Dün akşam yazdıklarımı bitirdikten sonra bu parmağım da ağrımaya başladı. Ama diğer parmakların bakan tarafı...

Özetle iki parmağımın tamamı ve birinin yarısı asite maruz kaldı. Ancak tehlike devam ediyor!!!

Öncelikle ODTÜ'den Sedat CANLI'ya teşekkür etmek istiyorum. Beni tehlikenin büyük olduğu yönünde uyardı ve bana Calcium Gluconate'ı önerdi. Bu piyasada jel olarak satılıyormuş ve temas halinde anında sürülmeliymiş. Tabi benim neredeyse 24 saat olmak üzere...:(

Neyse, bugün Pazar ve yapabileceğim çok fazla bir şey yok. Ama bu jelden 100 kat etkili HexaFluorine isminde bir ilaç buldum. Hem de Koşuyolu'nda bana yakın bir yerde bulunan Tolkim isminde bir firma getiriyormuş. Artık yarın telefon açıp nasıl temin edeceğim yönünde bilgi alacağım.

İkincil Ayna Gölgeleme Yüzdesi

2010-01-10T17:08:00.000-05:00

Aşağıda, amatör astronom Dave Siegrist'in ikincil ayna boyutları ile ilgili bir sunumundan alınan veriler kullanılarak, birincil aynayı gölgeleme yüzdeleri verilmiştir.

Kırmızı çizgi %2,88 ile %3,90 değerleri arasında kalanları göstermektedir. Buna göre 10 ve 12 inç teleskoplar (mavi ve mor çubuklar) için en ideal f oranı 5,5 ile 8 arasındaki değerler gözükmektedir. Ayrıca 8" için (yeşil çubuk) 7-8 arası, 6" için (kırmızı) 6-8 arası odak oranları (f) idealdir. Eğer 6 inçten küçük teleskoplara (turkuaz) sahipseniz f oranı 8'den büyük olan teleskoplar sahip olmanızı iyi olacaktır.

Dip Not: İdeallik kıstası, ikincil aynanın gölgesi açısından değerlendirilmiştir. Bazı küçük aynalarda yüksek f oranları, başka optik kusurları da beraberinde getirmektedir. Yine de amatör astronomlara f oranlarını seçerken faydalı olacağını düşünmekteyim.

AHMAKLIK DENEYLERİ

2010-01-09T19:55:00.001-05:00

Bugün saat 18:15'de bir ahmaklık yaptım ve tek eldiven ile bidondan bir şişeye asit döktüm. İşin riskli olması hata olasılığını arttırması bir yana hafife almak daha büyük riskler getiriyor. Sonra tabi döktüğüm sırada akan asit ne olduysa kaydı ve bir miktarı sol elimin üç parmağına (küçük parmak ve yanındakiler) döküldü !!!

Eee ne yaptın peki dersiniz? Yine fazla önemsemeyerek toparağa sildim ve 10 dk. sonra ellerimi yıkadım. Ama başıma gelecekler öncekiler gibi nötr olmayacaktı! Çünkü tırnaklarımı yeni kesmiştim ve arasından parmaklarıma yayıldığından habersizdim...:)

Olan oldu ve tıpkı soğuktan elleriniz donar da sıcağı görünce sızlar ya! İşte aynı şekilde sızlıyor şu an. İbret olsun diye hissettiklerimi dakikasına kadar yazıyorum:

18:20 Asit ile temas!
18:50 Ağrı hafiften kendini hissettiriyor,
19:15 Ağrı doruğa ulaştı,
19:20 Ağrı azalıyor ve ele doğru nüfuz ediyor,
19:35 Yayılma durdu ve ağrı azalıyor...

Şimdi ağrıyı daha çok parmak uçlarında hissediyorum ve Orjin ağrı kreminden sürdüm. Bilmiyorum etkisi oldumu ama kendimi iyi hissediyorum. Ancak yarın sabah farklı bir şey hissedebilirim. Çünkü bu HFL asit çok tehlikeli. İnsanın kemiklerine işliyor. Düşünsenize şu an bu satırları yazıyorken kemiklerime asit sızıyor. Bir yandan da kan dolaşımı devam ediyor ve bu yabancı maddeyi uzaklaştırmaya çalışıyor...:)

Sonucu bildirmek için tekrar yazacağım...

Deney-8: DÜZ AYNA ÜRETİMİ

2009-12-14T13:50:00.004-05:00

Hafta sonu, yeni başlayan haftanın ara projesi göz kırpmaya başlamıştı ki bir heyecan ile "Düz ayna üretmenin yolunu keşfetmiş olabilir miyim?" iletisini yazdım...:)

Sonra peşini bırakmadım tabi ve 6gen ile alakalı sezinlediğim bir şeyler olduğunu şu aşağıdaki başlıkta farkettim. (-bknz. Neden altıgen alet?)

Şimdi 3. saat aşındırmadayım ve daha önce bahsettiğim ortadaki aşınmayan bölgenin çapı yaklaşık 66 mm. ve küçülmeye devam ediyor. Ayrıca hatırlatmalıyım ortası daha önceden bir deodorant şişesi ile çukurlaştırıldı...:)

Merakla sonunu bekliyor ve pek endişelenmiyorum. Çünkü ne yaparsam yapayım ayna tümsekleşmeme eğiliminde. Biraz diğer tarafa eğilimi yok değil hani. Ancak bu üstesinden gelinesi bir durum.

Elbette işin en önemli kısmı ve sonucu gösterecek tarafı olan ölçme işi daha büyük bir sorun. Ancak bunu, tümsekleşmeme eğilimi olan yöntem ve uygulamada sorun olarak değil süreç olarak görmekteyim. Çünkü ayna üstte ve altta uyumlu (düz kalacak şekilde) ve zahmetli hareketlerle yapıldığında da tümsekleşmeden uzaklaşma var. Aslında bu daha çok gidip gelme diyelim ve gidip geldikçe aynayı inceltme ve parlatma. Eğer tecrübeliyseniz durmanız gereken yeri bilir ve daha ötesine geçmezsiniz...

Peki tecrübeli değilseniz ne olacak?

İşte aynanın tümsekleşme eğilimi göstermeyecek bir şekilde aşındırılabilirse ve inceltilip cilalanabilirse, o zaman düz ayna üretme konusunda sağlam bir temele tutunmuş olursunuz. Tabi tek başında yeterli olmayabilir ve yine kombine hareketler gerekebilir. Hedef daha kolay ve mükemmel düz ayna üretmek. Başarılı olunursa bir teleskop A'dan Z'ye Türkiye'de üretilebilir olacak.

Bu arada sagitta ölçülerinde gittiğim yöntemi arz edeyim:

En son hogging'de güncellemeye gittim. 120 gritte iken en fazla eaşınma olacağını düşünerek kamburlaşmayı ölçtüğümde 300 mikron buldum. Bu yüzden ayna üzerindeki sagittayı biraz arttırdım ve 1200 grite kadar inceletmesini yaptım. Şu an 330 mikron ve ~1 metre odağı olan bir küçük ayna, büyük ayna ortasında...:)

Şimdi ise ince aşındırmaya devam ediyorum. Zannedersem yüzey uyumu sağlandığında ayna düz ve ortadaki çap 0 olacak ama her grit değişiminde aynayı incelemeliyim. Çünkü 30 mikronluk bir fark ama bunu önemsemiyorum çünkü neticede ne olur bilmiyor. Öyle ya, aşındırma ivmesi duruma göre değişebiliyor. Bu arada her şey ölçüm değil biraz da görsel vidyoya yer vereceğim. Profilden ve biraz açılı aynı yüzeyini göstermeye çalışacağım.

NEDEN ALTIGEN ALET?

2009-12-14T11:33:00.004-05:00

Fotoğrafta, altıgen parçalardan oluşan bir aletin ayna üzerinde bıraktığı izler görülmektedir. Resim fotoğrafın tersi ve kırpılmış halidir.

Ayna yetmedi bir de başımıza alet sorunsalı çıkardı diyecekler...:)

Ne derlerse desinler ama düz kenarları olan altıgen yüzey bir aynayı içbükey haline getiremiyor. Zannedersem bunun nedeni izlerden açıkça belli oluyor. Bu neticeyi ikincil ayna olarak kullandığımız diyagonal kesim ayna için kullanabiliriz!

Aşağıdaki vidyoda profilden ayna izlenenilir...

Düz ayna üretmenin yolunu keşfetmiş olabilir miyim?

2009-12-13T14:22:00.000-05:00

Farzedelim elimizdeki, çok fazla (~1,5 mm s.) içbükey haline gelmiş aletle sadece merkezi çok az çukurlaştırılmış (hogging) aynayı, alet üste (TOT) çalışıyorsunuz! Yani iki içbükey yüzey...

Yüzey uyumu oturumu (SCS) sırasında aletin en çok (MAX) ve sadece kenarları ile aynanın uygulanan harekete göre merkezindeki küçük bir bölümü hariç tamamı biraz (MIN) aşınırken, SCS sonlarına doğru gittikçe ayna merkezine temas etmeyen dairenin çapı küçülür.

Yüzey uyumu sağlandığında da ayna çok az (1/6 s.), alet en fazla (1/3 s.) aşınırken temas etmeyen yüzey kalmaz. SCS sonrası cilalama oturumuna geçilir. Uygun zaman ise merkezdeki aşınmayan bölge nokta halini aldıktan (pat diye olmuyor, ileride açıklayacağım) hemen sonraki andır.

Kuramsal olarak durum bu çünkü denedim ve gördüm. Ama hala deneyerek netleşmesi gereken taraflar var. Mesala hangi sagitta değeriyle başlanmalı veya bunun bir önemi var mı? Cilalama sırasında düzleşen ayna tekrar çukurlaşır mı veya bunun olmaması için TOT&MOT uygun oranlarda çalışılmalı mı?

Denemeye gerek olmayan taraf ise alışık olduğumuz kaba ve ince aşındırma süreçleri! Burada grid değişimini, ayna merkezinde azalan ve aşınmayan bölgenin küçülme ivmesi belirliyor. Ama kuramsal açıdan çap küçüldükçe ivme artsa da uygulamada grid değerleri büyüdükçe aşınmayan bölgenin çapının küçülme hızı aynı kalıyor. Hatta daha yavaş çünkü temas yüzeyi artıyor.

SİLİKON LAP HAZIRLAMA

2009-12-12T15:04:00.002-05:00

Farklı şeyler yapmayı hep sevdiğimden bu egomu tatmin etmek için bu sefer de silikon bir kalıp üzerine silikon döktüm...:)

Düşünüyorumda, kimin aklına gelir bu fikirler! Hatta dünyada silikon kalıp olarak çıkarılmış bir şeye silikon döken belki de hiç yoktur diye de düşünüyorum!

Aslında aşağıda fotoğraflarını gördüğünüz olayın mantığı o kadar basit ki. Çünkü silikonu biraz daha tanımak ve seryum ile nasıl anlaştığını daha iyi görmek istiyordum. Hazır elimde mikro kanalları da olan ATY 2009'dan kalma kalıp olunca bunu kolayca yapabileceğimi farkettim.

Veee yaptım...:)

Yaptım da bir halt mı oldu sanki! Yooo, kalıbın tersini çıkarmak dışında çok büyük bir sonuç elde edemedim. Çünkü cilalamaya katkısı olmadığını gördüm. Bunun bir çok sebebi olabilir. Konuyu ATM Türk'e açtım ve deneme sonrası görüşlerim ile beraber tartışmaya açtım. İlerleyen günlerde bu konuda ayrıntılı bir şeyler yazmaya çalışacağım.

Ne olursa olsun bence denenmedik şeyler kalmamalı. Çünkü hiç umadığımız bir yerden faydalı bir şey çıkabilir. Neticede bu iş sonunda (yaklaşık 6 saat cilalamaya rağmen) parlamanın emaresine rastlamadım. Aksine belki de ayna yüzeyinde biçimlendirme sırasında soğuk terler dökmeme neden olabilecek hasarlar meydan getirmiş olabilirim.

6 saat cilalama sonunda seryum bulamacına bürünmüş puroce...:)

18.Gün: CİLALAMA (Seryum Oksit ile 60 dk.)

2009-12-12T02:01:00.016-05:00

Aslında aşağıda fotoğrafı görülen denemeyi de tasnif dışı olarak nitelendirmeliydim. Ancak ilk cilalama denemesi olduğundan ve 5. evreye geçmenin anlamına binaen böyle bir başlık altında paylaşmayı uygun gördüm.

Fotoğrafta yabancı cisim bildiğimiz silikon bir kalıp. Önceki denemelerimde içine cam batırdığım özel bir kalıp bu. Aslında amacı dışından kullandım. Çünkü amacı ortasında görülen delikten balmumu akıtmaktı ve bunun altındaki altıgen cam şeklindeki boşluğa dolmasıydı. Fakat kalıptan çıkan malzeme biraz küçük çıktığı (tavanı yerçekmi etkisiyle sarktığı) için kullanmadım!

N'apalım, bu denemeye kısmetmiş. Üstelik içine cam yerleştirebildiğim (diğer taraftaki bölmeden) için silikon yüzeyin esnekliğini azaltabiliyorum. O yüzden uygun bir deneme olabileceğini düşündüm. Ancak fazla uygulamadığımdan mıdır bilemiyorum pek bir cilalama etkisi göremedim...:)

17.Gün: İNCE AŞINDIRMA (1200 grit ile 90 dk.)

2009-12-11T13:17:00.008-05:00

Bugün biraz tembellik yaptım ve topu topu 1,5 saat çalıştım...

Aslında haksız da sayılmam çünkü bu grit ile çalışmak daha zor. Ayna ile alet birbirine yapışıyor...:)

Gerçi artık bu grit ile çalışmaya gerek yok gibi görünüyor. Cam yüzeyi ışığı çok iyi geçiriyor. Zannedersem artık cilalamaya geçebilirim. Aslında bir sürü çizik çıktığı için içimden yine geri dönmek geçiyor. Hem de daha geriye ama bir cilalama denemesi yapmalıyım.

Ancak bir sorun var!

Elimde cilalama yapabileceğim ve "lap" olarak tabir edilen kanallı yapıyı oluşturabilecek optik reçine yok. Sadece bir kaç kalıp ve de bir fikrim var.

Bugün ilk defa silikon bir kalıp üzerine silikon döktüm. İlginç bir fikir değil mi? İşin esprisi zıttını çıkarmak!

Ayrıntılar yarın...

16.Gün: İNCE AŞINDIRMA (1200 grit ile 180 dk.)

2009-12-10T04:55:00.007-05:00

Bir hafta arada sonra günlüğüme ve takipçilerime MERHABA...:)

Malumunuz 1200 grite geçince çizikler çıkıyor. Öyle de oldu ve bu durum her titiz insan gibi beni de deli etti! O yüzden bir ara verdim. Daha doğrusu aralıklı tasnif dışı çalışmalar yaptım. Çünkü 500 grite tekrar geri döndüm ve radikal bir karar aldım!

Evet aldığım karar 1200 grit ile devam etmekti. Sanırım bunu bir süre daha yapmalıyım. Çünkü henüz parlamayan yerler görmekteyim. Parlamaya ilk olarak kenarlar başladı ve sanki hafif tozlu bir cam görünümü vardı. Üstelik artık kuruyken de ışığı yansıtabiliyor...

Özetle; 500 grit -> 1200 grit yolculuğu iyi netice verdi ve ince rahatsız edici çizikler tarih oldu. Böylece bir grit atlayarak 1200 grite geçiş yapılabileceğini de öğrenmiş oldum.

Şimdi aklımda farklı cilalama yöntemleri denemek var!

TASNİF DIŞI OTURUMLAR

2009-12-04T23:03:00.004-05:00

Aşağıdaki fotoğraf bir ayna aşındırma oturumundan değil yapılmak üzere olan bir çiğ köfte ziyafetinden. Bir kısmını buzdolabında muhafaza ediyoruz ve haftasonu tüm dostları bekleriz efenim...:)

Bu sefer gerçekten çok yoruldum! Fotograftan anlaşılmıyor mu...:)

Ama çok başka ayrıntılar daha var. Çünkü bu gece ayna aşındırması ile de uğraştım. Aslında bütün gün "Tasnif Dışı" oturumlar yapıyorum. Bir ara 30 dk. Seryum Oksit (Ce2O3) denerken tekrar 800 grite döndüm! Biliyorum, 1200 grit ile devam etmeliydim ama çiziklerden ve bir takım endişelerden dolayı devam etmedim.

Şimdi ise 500 grit ile devam etme kararı aldım. Çünkü 800 griti hiç beğenmedim! Duruma göre 1200 grit ve Seryum Oksit karışımı ile devam ettikten sonra Seryum Oksit ile cilalamaya geçeceğim inşaallah.

15.Gün: İNCE AŞINDIRMA (800 grit ile 120 dk.)

2009-12-04T00:17:00.005-05:00

Aşağıda gecenin gök lambası (ay ışığı) altında 15 gündür (aslında 3 ay + 3 hafta) emek verdiğim ayna gözükmektedir. Henüz ince aşındırmada olduğum için ışığı çok yansıtmıyor. Ama cilalama aşamasına geçtiğimde harika neticeler elde edebilirim...:)

Gecenin bu ilerleyen saatinde çok fazla yorgunum. O yüzden günün getirdiklerini de fazla uzatamam...

Bugün küçük bir tereddütten sonra üzerinde "800 grit WAO 12 micron" yazan paket ile devam ettim. Süre olarak da iki saat belirledim çünkü:

Hiç hesapta olmaya çukurlar gördüm ama henüz uzun çizikler görünmüyor. Ancak kuvvetle ihtimal sonraki gritte bekliyorum...:)

Çukurlar nerden geldi bilmiyorum. O yüzden süreyi uzatarak ikiye katlamaya karar verdim.

14.Gün: İNCE AŞINDIRMA (500 grit ile 90 dk.)

2009-12-02T18:04:00.000-05:00

Bugün 500 grite geçtim, yarın da 800'ü düşünüyorum...:)

Ancak sagitta veya odak uzaklığı değişeceğini artık pek sanmıyorum. Ne yazık ki hedefimin gerisinde kaldım ama 1,5 cm.'lik sagitta hiç de fena sayılmaz.

Odak uzaklığından şu sıralar çok emin değilim çünkü bugün ölçmedim. Ama 1,7 metre civarında olduğunu tahmin ediyorum. Bu benim neredeyse boyum kadar. Elbette odak uzaklığının büyük olması iyi bir şey. Ama bu bir Newton tipi teleskop olacağından, uzunluğu belki boyumu bile geçebilir!

13.Gün: İNCE AŞINDIRMA (320 grit ile 120 dk.)

2009-12-01T02:43:00.001-05:00

Gece dayanamadım, yakın zamanda sonuç alabilmek için yatağımdan kalktığım gibi biraz daha çalıştım! Artık rüyalarıma giriyor desem yeridir...:)

Sabah güneş doğduğunda odak noktasını (F) ölçtüm ve şaşırtıcı derecede 1,65 metre buldum. İki saatte bu kadar çok değişiklik olduğunu zannetmiyorum. Ama 5 cm. ölçüm hatası desek bile 7 cm. fazla gibi geldi.

Sonra dayanamadım yapmayacağım şeyi yaptım; komparatör saatini koyarak sagittayı ölçtüm ve 1,5 mm.'ye yakın bir değer çıktı ki bu taş çatlasa 1,85 metre yapar. Belki de yanlış ölçmüştüm ya da küresellikte bir sorun var. N'apalım, en kötü tekrar 120 gritten başlarım çünkü sorun çıkması durumdan biraz başa dönmeyi göze aldım...:)

Aslında sorun çıkma ihtimali o kadar yüksek ki! Bakınız büyük grit olma ihtimali olan bir parçayı (dikkat aslında çok küçük) üç camın köşelerinin kesiştiği yerde buldum. Sonra çıkardım ama ne olduğunu tespit edemeden kaybettim. İşte o siyah parça (-bknz. aşağıdaki fotoğraf) cam yüzeyinde kaysaydı düzeltilemez bir çiziğe neden olabilirdi!

12.Gün: İNCE AŞINDIRMA (320 grit ile 60 dk.)

2009-11-30T14:58:00.005-05:00

Bugün Kurban Bayramı'nın ve ayın son günü, haftanın ise ilk günü. Hedeflerimin gerisindeyim ama acele etmemeliyim...

En sonunda beyaz renkli gritlere geçtim. Öğlen sıkı bir temizlik ve alet pahlamasından sonra 320'ye 32 mikron silikon oksite başladım. Artık ölçümleri fiziksel değil de optik yollar ile yapıyorum. Yaklaşık 1 saatlik aşındırma neticesinde ~1,77 metre odak noktası (F) ölçtüm.

Böylece 'ilk ham ışığı'mı da görmüş oldum! Evet, ayna ıslakken güneşe tuttum, önce 7 tane altıgen şekil gördüm. Bu beni, adeta büyüledi. Sonra ışığı yansıttığım duvara yaklaştım ve durduğum yeri işaretledim.

Bu gerçekten muazzam bir deneyimdi!

11.Gün: KABA AŞINDIRMA (220 grit ile 30 dk.)

2009-11-29T16:25:00.011-05:00

Erken mi emin değilim ama yarın 320 grite geçiyorum. Bu ince aşındırma demek...

Bugün 1,51 mm. sagittaya aşağıdaki (önceki ileti) gibi bir küresel eğriyle geçtim. Bunu koruyabilmek için ince aşındırma semalarında gezmek mantıklı bir karar gibi görünüyor. Ancak 320 grit de etkili bir aşındırıcı olabilir...

KÜRESELLİK FARKI EĞRİLERİ

2009-11-29T05:43:00.002-05:00

Aşağıda, Sx72 (Seri 1) ve Sx36 (Seri 2) küresellik farklarından oluşturulan bir grafik bulunmaktadır:

Görüdüğü gibi zamanla fark küçülüyor ve bazen farklı bir hareket yaptığımda da artıyor. Zannedersem bu farkları istediğim noktaya getirmeyi başardım. Özellikle 9. ölçümdeki (11.gün/24.oturum) 0 noktasına doğru meyillenme bunu gösteriyor.

Eğer 3 numaralı ölçüme (8.gün/18.oturum) bakarsanız, her iki ölçüm noktasının 40-50 mikron arasında kesiştiğini göreceksiniz. Ancak düzgün bir küresellikte Sx36 noktasındaki değişim, Sx72 noktasındaki değişimin (~20 mikron) iki katı kadar. Aslında Sx72, küçük bir aralıkta seyrettiği için küresellikte tutmak daha zor gibi görünse de asıl zor olan Sx36! Zaten az miktar grit ile merkezi daha çok aşındırarak Sx72'yi sabit tutabiliyorum.

10.Gün: KABA AŞINDIRMA (220 grit ile 120 dk.)

2009-11-28T10:41:00.004-05:00

Bugün büyük bir sevinçle 220 grite geçtim...:)

Ancak, sonradan ölçüm sonuçlarını görünce (yakında toplu olara paylaşacağım çünkü telefonda olmuyor) beni endişelendirdi.

Özetle iki saat sonunda 1,49 mm.'ye geldim. Hedeflenen sagittaya neredeyse 0,1 mm. var. Bu grit de gerçekten çok etkili!

Acaba 320 girite geçsem mi?

9.Gün: KABA AŞINDIRMA (120 grit ile 60 dk.)

2009-11-27T11:11:00.000-05:00

Artık hissediyorum, 120 gritin suyu ısındı ve 220 grite geçmem gerekiyor...:)

Son defa biraz daha çalıştım ve 1,41 mm. sagittaya ulaştım. Ancak sorunlar var, şöyle ki: Sx36 noktası güzel bir değerde 1,22 mm. ve yaklaşık +18 mikron kadar küresel eğriden sapma var. Ama Sx72'de en son +40 mikrondu şimdi -31,3 mikron...

Eyvahlar olsun derken ilk eksimi (firemi) vermiş oldum. Bu durumda Sx36 bölgesini çok geçmeden merkeze çalışmam gerekecek. Artık 220 grite geçtiğim için bundan sonraki oturumlarda böyle kontrolsüz bir sapma beklemiyorum. Sonuçta hedefimden çok uzakta değilim ha artı, ha eksi!

Hatta şu an Sx72 noktasındaki sapma 8 birim daha düzeltilmiş durumda. Geriye kaldık 32 birim ki oralara fazla aşındırma tozu dökmez ve sık sık temizlik yaparsam sanırım ortası derinleştikçe o da normale gelecek. Ancak şimdi baktımda sagitta 1,47 mm. olana kadar orada en ufak değişiklik olmaması gerekiyormuş...:(

8.Gün: KABA AŞINDIRMA (120 grit ile 45 dk.)

2009-11-26T09:10:00.003-05:00

Bir sonraki mihenk taşıma (ölçüm aralığıma) -10 mikron farkla ulaştım. Üstelik sadece toplamı 45 dk. tutan iki oturumla...

İlkinde 120 grit ile 10 dk. çalışarak 30 mikron gibi bir aşındırma sağladım. İkinci oturum sonunda da ölçüm değerleri şu şekilde çıktı:

Sagitta: 1,34 mm.
Sx36: 1,14 mm.
Sx72: 0,65 mm.

Hata payları ise +40 ila +45 mikron arasında. Bu gayet iyi bir netice. Artık yavaş yavaş grit küçültsem diye düşünüyorum...:)

KÜRESELLİK EĞRİ CETVELİ

2009-11-25T01:52:00.003-05:00

Maşallah, trigonometri cetveli diyenler olacaktır...:)

Ancak bu gerekli çünkü küçük bir alet ile ayna aşındırdığım için yüzey, her zaman eşit miktarda aşınmayabiliyor. Her ne kadar rasgele hareketler ile uyumu arttırmaya çalışsam da genelde çukurluğun süratle arttığı durumlarda 100 mikrona kadar fazlalıklar ölçülebiliyor. Örneğin hali hazırda, aşağıda çekilmiş fotoğrafta görülen iki ölçümde bu açıkça belli olmaktadır:

Sayısal (HTML) sürümü için buraya tıklayınız...

Aslında şu ana kadar sadece iki ölçüm yaptım. Sanki hata payı (161,4 -> 99,4 mikrona) düşmüş gibi görünse de ikincisini 120 grite ait olduğu için daha doğru ölçüm anlamına geliyor. Dolayısıyla asıl bundan sonraki ölçümler çok önemli olacak ve ince aşındırmaya geçtiğimde artık geri dönüşü olmayacak. Aslında geri dönüş her zaman var ama en az 120 grit ile yeni baştan başlayarak bu mümkün; üstelik tüm ince aşındırma ve cilalama için harcanan emeklerin boşuna gitmesi pahasına...

Dip Not: Çizelge aşağıdaki denklemlerden faydalanılarak çıkarılmıştır. Ölçüler mm. birimi esasına göre hesaplanmıştır. Ayrıca (-bknz. Denklemler)

Kaynak: http://liutaiomottola.com/formulae/sag.htm

7.Gün: KABA AŞINDIRMA (120 grit ile 90 dk.)

2009-11-24T08:39:00.000-05:00

Bugün 120 grite geçtim ve yarımşar saatlik 3 oturum çalıştım. Aslında hedefim 3 saat çalışmaktı ancak vaktimin büyük bir kısmını küresellik eğimini takip edebilmek için çizelge hazırlamak için harcadım: (-bknz. Küresellik Eğri Cetveli)

Ayrıca tahmin ettiğim gibi yavaş bir aşınma süreci oldu! Üstelik 3. yeni alete geçmek zorunda kaldım. Bu tümsek bir ATY 2009 aleti idi ve benim son kozumdu...:)

Buna rağmen 1,25 mm.'e gelmekte zorlandım. Aslında ilk oturum verimli sayılırdı. Çünkü 120 grit ile yarım saat çalışmak beni 1,14 mm.'ye taşıdı. Bu ölçüde bir aşındırıcı için normal ama ikinci oturum tami hezimet: 1,18 mikron! Son oturuma bakılırsa artık her gün en fazla 100 mikron aşınacağını tahmin edebilirsiniz. Çok mu yavaş, hızlanmalı mıyım?

6.Gün: KABA AŞINDIRMA (80 grit ile 30 dk.)

2009-11-22T23:51:00.057-05:00

Veee 1 mm...:)

Bu kayda değer bir gelişme ama odak uzaklığı hala boyumu aşıyor! Tam 2,6 metre...

Ancak önemli olan doğru bir küresellik elde etmek. O yüzden aşağıdaki fotoğraflardan görüleceği üzere fazladan 2 ölçüm daha yaptım. Üsttekiler, dış çap (206 mm.) ve merkez sagitta; alttakilerden soldaki tam çap (144 mm.) ve son fotoğraf A parçasının başladığı çap (72 mm.)

Sağlamasını almak için Sx denklemini (-bknz. Denklemler) uygularsa:

Ölçülen/Hesaplanan:
Sx72 = 350 / 511 mikron
Sx36 = 800 / 878 mikron

Aradaki farklardan anlaşılacağı üzere Sx72'de (tam çap) 161 mikronluk fark var. Yani biraz daha fazla aşınması gerekiyor. Merkeze yakın bir diğer ölçüm noktası Sx36'da ise 78 mikronluk fark görünüyor. Bu nokta küresellik eğrisinden çok uzak olmaması gerekiyor. Bu yüzden 50-70 mikron arası ölçüm hatası normal kabül edilebilir. Dolayısıyla tam çapda 100 mikronluk bir düzeltme öngörülebilir. Bir sonraki grit de, ölçüm hataları (çukurluk çapları) daha küçük olacağından ölçüm sonuçları daha doğru çıkacaktır.

Özetle, ileride gerekecek olan düzeltme hareketlerine sonraki oturumlardan (örneğin 1,25 mm. sagittadan itibaren) başlamayı düşünüyorum. Bu konuda küreselliği gösteren bir çizelge ve görsel hazırlamalıyım...

5.Gün: KABA AŞINDIRMA (80 grit ile 120 dk.)

2009-11-19T15:00:00.002-05:00

Bugünlerde proje hakkında biri dizi kararlar alıyorum. Çünkü eskiden yaptığım planlı ve sıralı denemelerdi ama şimdi sürpriz şeyler çıkıyor. Artık gittiği yere kadar devam ettirme kararlılığımı sürdüreceğim. Bu arada yarın günlüğümü (weBlog) açalı tam 3 ay olacak...

Şu an sagitta 0,93 mm. ve farklı bir küçük alet ile çalıştım. Çünkü artık diğeri derinliği arttırma yönünde bana bir fayda sağlamıyordu. Çok küçük değişiklikler oldu ama boşuna 30 dakikamı harcadım. Sonra aleti değiştirdim ve yarım saatlik 3 oturumda sırayla 0,73 - 0,83 ve 0,93 mm. derinlik kazandım. Sayılar iyi denk gelmiş değil mi...:)

İlginçtir, önceki alet tıpkı zıplayan bir topun alçalması gibi sönümlü etkiye sahipti! Çünkü ortası süratle aşınarak (-bknz. aşağıdaki fotoğraf) temas yüzeyi kenarlara doğru kaydı...

Her oturumda aşınma diski yaklaşık 1 cm. genişliyordu. Bu iyi bir şey çünkü yüzeyin küresel bir yapı üzerine uyumlu olmasını sağlıyor.

KÜÇÜK BİR ARA, KARAR VERME...

2009-11-18T01:34:00.027-05:00

Hastayım ve bugün 3. mü, 4. mü işte öyle bir gündür hastaydım. Bazı net olmayan konularda da karar verip o şekilde yoluma devam etmeliyim. Elbette sağlım ön planda ve o olmadan hiç bir karar uygulanamaz.

İlk kararım şu küçük alet (-bknz. aşağıda soldaki fotoğraf) ile devam mı etmeliyim, yoksa büyük alet (-bknz. aşağıda sağdaki fotoğraf) ile mi?

ATM Türk'e sordum ve henüz cevap gelmedi. Ama küçük ile devam etme yolunda önsezi ve tespitlerim var. Çünkü fotoğrafta görüldüğü gibi, küçük alet artık merkezi değil birazda ilerisini aşındırma eğiliminde. Büyük ise daha da ilerisini. Aslında bu seçeneği yapmak istememin sebebi; büyük aynaya geçmekte geç davranırsam ayna ile uyumlu olması için çok kenar aşınması gerçekleşmesi...

4.Gün: KABA AŞINDIRMA (80 grit ile 90 dk.)

2009-11-16T17:22:00.030-05:00

ÖNEMLİ AÇIKLAMA: Devam etmeden bu açıklamayı yapmalıyım. Aslında 4. günde falan değilim ve ara sıra belirttiğim gibi yaklaşık 3 aylık bir zaman geçti. Elbette bu sürenin uzaması sıkıntıya neden olsa da acele edip daha büyük aksiliklerin altında ezilmek istemiyordum. Özetle, projenin 4. Evre'si ve 4. Gün'ündeyim...:)

Sonunda aşındırmaya başladım ve an itabiriyle 0,6 mm. sagittaya ulaştım. Aslında bir de bu günün 0 noktası var ki bu önceki gündü. O gün gerçekten 0'dı! Gerçi 1 saat uğraştım ve ancak 0,09 mm. yani 100 mikron dahi aşındıramadım. Çünkü sebebini bilmediğim ama tanımlayamadığım bir sorun vardı. Şüphelendiğim bu sorunu şimdi tanımlamak için erken. Ama ilerleyen dönemlerde bunu açıklayacağım.

Yukarıda aynanın son halini görmektesiniz ve bunu az önce çektiğim aşağıdaki fotoğrafta sergilediğim (maşallah) "ATY 2009 Hatırası" alet ile yaptım. Bu alet tümsek bir cam çünkü ATY 2009 Çalıştayı aynasını aşındırmak için kullanmıştım ve yaklaşık bir buçuk mm.'lik bir tümsek vardı. Düşündüm ki (aslında bu sabah uyanmadan evvel yatakta hasta bir şekilde yatıyorken) tümsek bir cam aynananın orta noktasını deli gibi aşındırır herhalde dedim. Bilemiyorum 1 saatte 0,25 mm. hızlı mı sizce? Bence öyle çünkü ben çok yavaş ayna biçimlendirenlerdenim! Çalıştayda da herkes 1 mm.'leri görüyorken ben saatlerce 0,25'i geçememiştim..:)

ALÇI KALIPLAMA TAMAM

2009-11-14T13:03:00.002-05:00

Deneysel 6genAyna Projesi'nde çok önemli bir evreye geçmek üzereyim.Yani 4. evre olan aşındırma safhası. Yukarıdaki fotoğraflar, kalıptan henüz yeni çıkmış ve kaba temizliği yapılmış halidir. Sonraki paylaştığım fotoğraflarda temiz halini görebilirsiniz. Lütfen biraz sabır...:)

3.Evre: CAM PARÇALARINI YAPIŞTIRMAK

2009-11-12T08:59:00.002-05:00

Uzun bir aradan sonra Merhaba...

Az önce kılavuz bir cam (5 mm.) ile 7 parçayı birbirine yapıştırdım. Yapıştırıcı olarak Bally kullandım. Aslında bu hiç iyi bir fikir değil. Çünkü camı çok iyi yapıştırıyor! Isıtsanızda, dondursanızda birbirinde ayrılmıyor. Şimdi fikrimi değiştirmek için 1-2 saat vaktim var. Ondan sonra geri dönüş yok. Zannedersem büyük bir kumar oynadım...:)

Yaklaşık 3 aydır ince eleyip çift dokuyordum. Ama artık bir basamak ileriye geçmek istiyorum. Hadi camı istediğim gibi aşındırdım ve Ronchi testi 10 numara diyelim. Eğer camları birbirinden zarar vermeden ayıramazsam bu sefer kötü çuvallamış olacağım!

Aklıma tek gelen tiner içinde 1 gün bekletmek. Çünkü yapıştırıcıyı bütün bir yüzeye değil de 6 çubuktan oluşan bir yıldız şeklinde sürdüm. Bazıları birleşir gibi oldu ama Bally değmeyen yerler var. Sanırım Tiner buradan sızacak ve Bally'nin dağılmasını sağlayacak. İşin riskli kısmı bunu denememiş olmam. Artık sıkıldım ve biraz da risk almak istiyorum. Aslında başka alternatifim de kalmadı; hem sağlam yapıştıracak hem de istediğim zaman ayırabileceğim...

Dip Not: Fotoğrafları daha sonra ekleyeceğim...

Deney-7: Asitle Cam Yapıştırma !!!

2009-10-15T14:15:00.001-04:00

Dün başladığım ve bugün test ettiğim ilginç bir deney yaptım: Hidroflorik asitle (HFL) iki camı yapıştırdım! Neden böyle ters bir olay yaptığımı merak ederseniz hemen söyleyeyim...:)

Kalın cam üretmek için...

Malumunuz teleskopların çapları arttıkça kalınlıklarının da artması gerekiyor. Çünkü cam esneyebilen bir malzeme ve optik hassasiyetler göz önüne alındığında esnekliğin kabüledilebilir seviyede kalması için kalınlığın 1/6 olması gerekiyor. Mesela 114 mm. çap için 19 mm. kalınlığında cam ideal ölçüler. Ancak Türkiye'de bu ölçüden daha büyüğü üretilmiyor. Bu yüzden ithal cam tedarik etmek gerekiyor. İtalya'dan 25 mm. bulabiliyoruz ve eğer zorlarsak bir camcıya göre ABD'den 30 mm. temin edilebiliyor. Ama 1/6 ölçüyü hesaba katarsanız bizim ideal ölçülerde 180 mm. çapındaki teleskop üretmememiz gerekir!

Geriye iki alternatif kalıyor: Ya borosilikat katklılı (Borcam veya Pyrex) cam dökeceksiniz ya da bunları füzyon veya başka yöntemle birleştireceksiniz. Elbette lamine camlar veya iki cam arasında yapıştırıcı malzeme ile yapılan kompozit malzemeler de işimizi görmüyor. Çünkü farklı genleşme ve büzülme katsayıları var. (-bknz. en altta çizelge)

Peki, asit camı eritirken çözünen soda-kireç malzeme iki camı istediğimiz özelliklerde yapıştırabilir mi? Evet ben bunu denedim ve 12 saat güneşte kuruyan cam 10 defa yarım metre yükseklikten bırakarak ayrılmadığını gördüm. Ancak bu ilk testti ve dondurup (büzülmesini sağlayıp) genleştirmeliydim.

Yukarıdaki fotoğraf, dün deneyini yaptığım 10 mm. iki cam parçasının asitle ile yapışmış ve -5 santigrat dereceye soğutulmuş halidir. Dikkat ederseniz cam üzerinde donmuş nemi (buz parçalarını) görebilirsiniz. Ben bunu buzluktan çıkardığımda her zaman ki çapraz hareketi uygulayarak çıkarmaya çalıştıysam da ayıramadım.

Elbette deneyin bu aşaması da yöntemin doğruluğunu kanıtlamıyor. Çünkü iki düz cam arasında olan bir miktar su (hatta hava bile) yapışma etkisi görünmekte. Ne yazık ki bunlar çok kısa süreli yapışmalar. Su dondurulduğunda genleşeceği için iki cam kolaylıkla ayrılır. Üstelik bir buzu nemli elinizle tuttuğunuzda parmaklarınıza yapıştığını da yaşamışsınızdır. O halde ben bunu en az +100 santigrat dereceye ısıtarak denemeliydim. Elbette ocak görüntülerinden farkedeceğiniz üzere bunu da denedim...:)

Sol alt köşedeki fotoğrafta kenarlarda bir nem görülmekte. Aslında ısıtmadan evvel cam zarar görmemesi için oda sıcaklığına gelmesini bekledim ve çevresinde nemli hiç bir yer yoktu. Muhtemelen asit içerisindeki su iki cam arasında hala muhafaza ediliyor olmalı. Bunu ısındıkça aşağıdaki fotoğrafta belirgin olan değişmeyi karşılaştırarak kanıtlamış oldum:

Bu yüzden hala sıvının vakum etkisi yaparak yapıştığını söyleyebiliriz. O yüzden çok güvenilir bir yöntem olduğunu düşünmüyorum. Çünkü iki cam arasında sadece asitin erittiği cam malzemesi kalmalı. Aksi taktirde istenmeyen durumlar oluşabilir.

Yukarıda ifade edilen deney çok tehlikeli değildir. Kurallara uyulduğunda cam parçalanmıyor ve asit insanı öldürmüyor. Ancak gözlük ve maske kullanım zorunluluğunun olduğunu unutmayın. Ayrıca deneyin güvenilirliği ilk seferden dolayı kanıtlanmadığını ve tekrarlanması gerektiğini belirtmeliyim. Deney bildirgesinde ifade edilenleri siz de deneyerek yorumda bulunursanız sevinirim. Belki benden daha çok deneyen sonuçları/bildirgeleri çıkabilir.

Bir sonraki deneyde asitin daha çok buharlaşmasını bekledikten sonra ve güneş ile kurutmak yerine ısıtarak kaynaştırmayı düşünüyorum. En iyi sonucu elde etmek için başka yöntemler denenebilir.

Bir iyi, bir kötü haber!

2009-10-10T15:03:00.003-04:00

Geri döndüm...

En sonunda internetim bağlandı çünkü MODEM'im bozulmuştu. Geçen ayın 22'sinden beri, bir gün dışında (o da eski şirketimdeki bir arıza ile ilgilenirken) hiç internete giremedim. Neredeyse 3 hafta olmuş! Maceramın bir kısmını eleştirel dozda şuradaki günlüğüme yazdım. Lütfen okuyun çünkü hem kısa hem de eleştiride haklıyım ama dozu kaçırmadım...:)

Asıl kötü haber bu değil çünkü yeni bir ADSL firması ile birlikte MODEM'im de oldu. Ama kötü habere geçmeden önce iyi haberi vereyim. İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesindeki Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uzay Mühendisliği Bölümü tarafından Türkiye'de üretilen ilk uydu olan "İTÜpSAT1" uzaydaki yörüngesine yerleşti. Bunu ilk olarak ATM Türk'deki 7298. ileti de nakleden, çalıştayda tanıştığım Emre Koyuncu sayesinde gördüm ve çok mutlu oldu. Şurada arkadaşım Cengiz Kaya benden önce günlüğüne taşımış ve buradan daha ayrıntı bilgi alınabilir...

Yukarıda verdiğim bağlantıda basında yer alan gazete küpürleri ve yine çalıştayda tanıdığım Melahat Cihan fotoğrafları dikkat çekiyor. Emeği geçen herkesi kutlarım. Bu arada Serenay Uslu (TB9YDC)'nun uydudan gelen sinyalleri yakalama gayretinden dolayı da tebrik ederim...

Aslında bir gün kendi imkanlarımız ile roket fırlatıp uzaya bile gidebilsek ne iyi olurdu. Tabi coğrafi ve ekonomik konjonktür bunun mantıksız olduğunu söylüyor ama milliyetçi yapım buna bir tokat gibi hayır diyesi geliyor. Düşünsenize uydunun fırlatıldığı rokette başkalarının uyduları da var. Böylece masraflar bölüştürülüyor.

Ama her şeye rağmen bu küp uydular çok şirin. İlk olarak iki sene evvel CeBiT'deki bir seminerde bilgi sahibi olmuştum. Bu gelişmeler geçen zaman dilimi hesaba katıldığında küçük adımlar gibi olsa da tıpkı Neil Armstrong'un Apollo 11 görevinde, ay yüzeyine ilk adımını atarken söylediği gibi: "Benim için küçük ama insanlık için büyük bir adım!"

Gelelim kötü habere...

Aslında iyi de denilebilir çünkü benim için büyük ama başkaları için önemsiz olan bir adım da atmama vesile oldu; en sonunda aylardır uğraştığım projenin ilk meyvesini verdi:

Bu sabah 6gen 7 parçayı yaklaşık 8" bir daire içine alçıladım. Ama geçen gün parçaları scanner ile taradığımda birçok kusurunu (daha sonra nakledeceğim) gördüm. O yüzden bir sonraki evre olan aşındırma aşamasına geçmek için alçılama olayını erkene aldım. Tabi işin sonucunda atölyedeki tezgah battı...:)

Bir kötü haber daha!

Aşındırma için kullanacağım camım perşembe günü balkonda bir iş ile uğraşıyorken masadan düşüp kırıldı. Ama dün verdiğim siparişi bugün teslim aldım ve artık alçının kuruması haricinde (1 gün yeter herhalde) sonraki evreye geçmemem için pek bir sebep kalmadı. Bir bakıma camın kırılması iyi oldu çünkü çapı 200 mm. kestirmiştim. Yeni kestirdiğim 225 mm. ve tam yukarıdaki fotoğrafta görülen yapının çapında. Kalınlığı ise 25 mm. civarında.

Yarın bir vidyo ile icraata geçeceğim inşaallah...

SİLİKON YASTIK HAZIRLAMA

2009-09-19T08:49:00.008-04:00

Aslında bu projenin bir aşaması; aynı zamanda da RTV-2 silikonu tanıma macerası...:)

Evet, başta boza kıvamında bir silikon hazırladım. Ancak çok fazla hızlandırıcı dökmüş olmalıyım. Çünkü zorlukla kalıba döktüm. Kısa sürelerde içeriği ağdalaşmaya başladı...

İlk olarak muntazaman yastık (silicon tampon) kesmek için gırtlak boruya ihtiyacım vardı. Bunu evdeki eski bir çamaşır makinasından kolayca elde edebiliyorsunuz. İlginçtir, boruyu kestiğim boylardaki parçaların birleştirilmesiyle üretmişler. Ek yerleri görüldüğü için zorlanmadan parçalara ayırabiliyorsunuz. Aynı kolaylık silikonu keserken ve kalıptan çıkartırken de olur inşaallah.

Akrilik Mastik (büyüğü için tıklayın)	Mastik Sürerken (büyüğü için tıklayın)	Boru Yapıştırma (büyüğü için tıklayın)
2. boru da tamam (büyüğü için tıklayın)	3. boru da tamam (büyüğü için tıklayın)	Üstten Görünüş (büyüğü için tıklayın)

Henüz RTV-2 silikonu tanımadığım için kalıptan dışarı sızıp sızmayacanı bilmiyordum. O yüzden akrilik bir mastik kullanmaya karar verdim. Hem hızlı kuruyor, hem silikon gibi yapıştırıcı özelliği olduğu için bir taşla bir kaç kuş vurmuş gibi görünüyor. Ancak silikonun öyle kolay sızan bir kıvamı yoktu. Hatta henüz hızlandırıcıyı dökmediğim halde çok kıvamlıydı.

İşte sürprizler olsa da ölçüsüz iş olmuyor. Karıştırma kabında gördüğünüz işareti üç defa boru hacmi kadar su doldurarak ölçtüm. Elbette yoğunlukları farklı ama fındık kadar bir miktar dışında artan olmadı. Çünkü tedbiren biraz fazla koydum. Zaten kaba bulaşan bir miktarı zayi oluyor!

Veeee hafif taşsa da kalıp dökümü sonrası durum aşağıda görüldüğü bir hal aldı:

Yine tedbir olsun diye biri küçük 4 tane lastik kullandım. Ancak zavallılar gömülü verdiler! Neyse ki silikonu bir bütün olarak kullanmayacağım için kalbının başı ve sonu sorun teşkil etmiyor.

ŞİMDİ 24 SAAT BEKLEMEDEYİZ...

YENİ BİR AŞINDIRMA SÜRECİ

2009-09-15T15:08:00.007-04:00

Merhaba,

Geçen hafta ATY 2009'da yaptığım aynamı yeniden aşındırmaya başladım. Aslında bunu yapmamalıydım çünkü üzerindeki her bir çiziğin ve kenarındaki minik çatlağın bir anısı var. Ancak önemli olan bu hobiyi öğrenmekti ve ben öğrendiklerimi tazelemeliydim. Çünkü projenin bir sonraki evresine geçmeden evvel elimi aşındırma sürecine alıştırmam iyi olacak. Ama bu sefer farklı şeyler oluyor...

Öncelikle hedefim fazla uzatmadan ve sagittayı derinleştirmeden kısa bir şekilde ince aşındırma yapıp hafta içi cilalamaya geçmekti. Ancak zaten benim 1,8 metre odak uzaklığına sahip bir Maksutov teleskopum vardı ve bana yüksek büyütmeden çok hızlı (ışığı fazla toplayan) bir teleskop lazımdı. Öyleyse aynamı yeniden kaplamadan daha çok derinleştirebilirdim. Seçtiğim sagitta çapın yüzde biri: 1,54 mm. ve f : 6,25 oldu.

Bu arada aynı süreçten geçmemeye karar verdim!

Aşındırma sırasında yüzey şekillerini gözmerceği ile inceleyip hangi hareketin etkili olduğunu, bir sonraki grit'e geçme zamanını ve aşınma hızlarını gözlemleyebilirdim. Öyle de yapmaya başladım ve ilginç bir şey (gözlemledim) öğrendim! Ayna yüzeyinde iki türlü çatlak meydana geliyormuş:

Evet, ben bunları 220 grit'e geçtiğim sırada gözlemliyorum ve halen aynı grit'deyim. Belki yarın 320 grit'e geçeceğim. Çünkü bir önceki grit'e ait çatlakların sayısı zamanla azalmakta. Bu durum rahatlıkla görülmekte. Önce A'lar azalmaya başladı ve artık hiç yoklar diyebilirim. Şimdi ise B'lerin çapları küçülmeye başladı.

Aslında A ve B'ler muhtemelen hala çok fazla var. Ama bunlar şu an ki 220 grit'e ait olduğu için çok fazla ayırt edemiyorum. Oysa 220 grit'e yeni geçtiğimde çukur olmayan ama belli ki çatlamış büyük lekeler vardı. Tabi büyük dediğime bakmayın her biri 0.2 mm.'nin altında şeyler. Zaten B'ler çıplak gözle bile görülebiliyor. Çünkü koptuğu yüzeyde parlak bir çukurluk oluşturuyor ve ışık yeterliyse çoğunlukla puslu ve beyaz renkli olan yüzeye göre adeta ben buradayım diye göz kırpıyorlar.

Başar Titiz bana, SSD'lerden yani yüzey altı çatlaklardan bahsetmişti. Bilmiyorum bu çatlaklar A'lar mı? Çünkü bunlar henüz çukurlaşmamış cama ait olan kısımlar. Zannediyorum ki bir süre sonra A'lar B olmakta. Tespitlerime göre ayırt edilebilen B'ler hiç kalmadığında bir sonraki grit'e geçmek akıllıca olacak.

Şu an 3 saattir 220 grit ile çalışıyorum ve önceki grit'e ait B'ler artık bir iki deste kadar ve yakında elle sayılabilecek hale geleceklerini düşünüyorum. İşte o zaman 320 grit için atelye içi temizlik operasyonuna geçeceğim.

Sevgiler, saygılar...

Deney-6: YENİ BİR ÖLÇME TEKNİĞİ

2009-09-10T02:20:00.092-04:00

Evet, sanırım bu yeni bir deney ama söz artık son...:)

Artık icraata gelmeliyim çünkü elimdeki malzemeyi ve denklemleri yeterince tanıdım. Geçen gün yaptığım deney kılıklı deneme (-bknz. aşağıdaki İKİNCİ BÖLÜM) beni çok etkiledi ve devam ettim.

Aşağıdaki vidyodan anlaşılacağı üzere, webcam devresi üzerindeki yazılar tam odağa geldiğinde okunur oluyorlar. Biraz düşündüğümde ve esnemeyen bir ip ile bu mesafeyi ölçtüğümde odak uzaklığını mükemmel bir şekilde ölçebileceğimi farkettim...

BİRİNCİ BÖLÜM:

Deneye ek olarak ihtiyacım olan sadece bir ip ve bunu sararak ölçmeme yarayacak bir boruydu. İpi aynayı tutan pimlere takarak tam ayna hizasından (3 kere) düğümledim. İpin diğer ucunu da webcam devresini tutan vida deliklerinden birinden geçirdim. Böylece devre aynaya yaklaştığında arkasından tuttuğum ip boyunca ilerleyecekti...

Veee görüntü ekranda netleştiğinde görüntü almayı kesip parmağımla tuttuğum noktaya yine üç düğüm atarak yerini işaretledim. Ama burada önemli bir sorun vardı! O da ölçümü mükemmele yakın yapsam bile ipin uzunluğunu en hassas nasıl ölçebilirdim? Aklıma önceki deneyde kullandığım boru geldi ve çapını ölçtüğümde çok uygun (~10 cm.) olduğunu gördüm. Sonra ne mi yaptım, sardım tabii ki:

Sardım ve saydım, toplamda 22 sipir buldum. Tabii doğru bir ölçüm için sipirler arasındaki mesafeyi sıfırlamalıydım. Ayrıca tam tur olarak varsaydığım son sipirden iki düğüm arasındaki mesafeyi çıkarmalıydım. Sonuçta saydığım 22 sipirin hepsi tam tur değildir:

Ölçüm Sonuçları:
r = 3,18/2 = 1,59 cm.
Ç = 2 . π . 15,9 = 99,902 mm.
Fark: 1,1 cm.
Sipir: ~22 adet
Çevresi: ~ 10 cm.

Artık her şey Pi sayısının marifetine kalıyordu ki sipir farkını çıkardıktan sonra geriye iki tane matematiksel işlem yapma zahmetini daha doğrusu zevkini bana bırakıyordu.

RoC = 22 . 10 - 1,1 = 2189 mm.

Hemen sağlamasını Sagita Calculator ile yaptığımızda (bu arada D: 154 mm.), çalıştayda hedeflenen 1,29 mm. sagitta değerini bulamıyoruz!

Neden! Evet, neden?

Bu sorunun cevabını henüz bilmiyorum. Keza Uğur İKİZLER bu konuda ATM Türk'ün 7068. iletisinde arada oluşan hesaplama farkını gündeme getirmişti. Ancak bir türlü tatmin edici bir cevap bulamamıştık. Ölçüm veya denklem hataları dedik ama yeterli görmedik. Benim aklıma aynayı parabol hale getirince oluşan bir odak kayması (-bknz. 7122. ileti) geldi. Ama 7214. iletide de farklı ayrıntılar Enes TINKILINÇ sayesinde açığa çıktı.

Sanırım bu olanları anlayabilmem için daha 10 fırın ekmek yemeliyim...:)

İKİNCİ BÖLÜM:

Bir teleskop aynasının tam karşısına geçip RoC (-bknz. Radius of Curvature) mesafesine daha önce söktüğüm CCD'yi (-bknz. Logitech QuickCAM Pro 9000 Parçalama) koyup üzerindeki LED'den çıkan ışığın (aynı zamanda aydınlanan devrenin görüntüsü) aynadan yansıyarak CCD üzerine düşmesi. Bunu aşağıdaki vidyoda izleyebilirsiniz:

Bu vidyoki güneş değildir...:)

Şimdi de şöyle diyebilisiniz: "Salih senin derdin ne ki böyle bir şey yaptın?"

Cevabı basit denemek için. Aslında ATM Türk'ün 7229. iletimin ikinci bölümünde bunu denemek istediğimi işaret ederek olası nedenleri sıraladım. Ama henüz sonuç kaydettiğimi düşünmüyorum. Ancak şunları unutmadan söylemeliyim:

Odak dışında aynanın hayalet bir görüntüsü CCD'ye yansıyor,
Odaktan uzaklaşıldıkça bu görüntü büyüyor ve
Aynaya çok yaklaşınca yüzeyindeki en ufak ayrıntıyı görebiliyoruz...

Belki ileride bu bir deney olabilir. Çünkü projeninin son aşamasında uygulanması gerekecek. İkincil ayna yerine bir CCD koymayı ve tamamen bilgisayar ile denetlenen bir teleskop olmasını hedefliyorum.

Dip Not: Vidyodaki nokta şeklinde sabit gölgeler CCD üzerine yapışmış tozlardır.

GÜNCELLEME

2009-09-09T18:41:00.032-04:00

Merhaba,

Bugün iyi bir şey yaptım! Elime yeni geçen grid'leri bilimsel ve objektif bir şekilde yakın incelemeye aldım. Yeni bir kayıt açmak yerine benzer bir deneysel çalışmaya kaynak (ek) yapmayı tercih ettim ve bunu bildiriyorum...

Deney-1: http://6genayna.blogspot.com/2009/08/deney-asindiricilari-tanima.html

Lütfen takip ederek yorumlarınızı eksik etmeyin. Güncellemeleri artık bu şekilde haber vermeyeceğim. Ama Twitter'ı takip edebilirsiniz...:)

Sevgiler, saygılar...

Deney-5: BALMUMUNU TANIMA

2009-09-08T10:06:00.018-04:00

Bu gördüğünüz pembe renkli bir gezegenin en büyük krateri değil!

Aslında hem balmumunu tanımaya çalısıyordum, hem asiti, hem de Atila TINKILIÇ için bir Cassegrain deliği çıkarma yöntemi geliştiriyordum. Anlayacağınız bir taşla bir kaç kuş...:)

Dün de bir krater oluşturmuştum!

Bu sefer şu reklamcıların kullandığı yapışkan folyoları kullandım. Camın yanlarını da elektrikçi bandı ile kapattım ve tahmin ettiğim gibi huni benzeri bir şey çıktı...:)

Yukarıdaki fotoğraf dün yaptığım deneyin sonucunu gösteriyor. Gördüğünüz gibi bir kaç daire iç içe ve gittikçe oyulan bir şekilde aşınma olmuş. Oysa bugün çözüm olarak denediğim fikirde öngördüğüm sonuç çıkmadı! Hedefim düzgün kenarları olan bir daire çıkartmaktı. Kısmen başarılı oldum ama ne hikmetse plastik borunun temas ettiği bölgeler daha bir çukur oldu. Yani bu şekilde devam edilirse 'decoupe' eden makinalar gibi camı plastik bir boruyla disk şeklinde çıkarabilirim...:)

Şimdi diyeceksiniz bu plastik boru ne! En iyisi işlem basamaklarını sırayla anlatmaya çalışayım...

Ama önce eritme ölçülerinden bahsetmeliyim, az sonra...

Dün 1 saat 50 ml. asit içine daldırılan ve 2 cm. çapındaki delik 2 mm. erimişti. Gerçi bu en derin yeriydi ama düzgün bir cam artığı temizleme mekanizması olsaydı daha fazla ve düzgün erime gerçekleşebilirdi. Aklıma gelen yöntemi denediğimde de 3-4 mm. arası değer ölçtüm. Aslında kalıbı çözmediğim için bir kısmı balmumu ve kalıp yüksekliği.

Ama dikkatleri halka şeklinde oluşan tepeye çekmeliyim. Ne demek istediğim şu Foucault Testi fotoğrafının 10b şeklinde görülmekte. Aynı bu şekildeydi ve sanırım çevresi en derin yeriydi. Peki bu iş nasıl oldu da ayna aşındırırken karşılaştığımız ve istemediğimiz görüntüye benzer bir durum oluştu. Cevabını belki vidyo altında verebilirim:

İŞLEM BASAMAKLARI

1.fotoğraf: Kalıbı tepeleme balmumu ile doldurmak ile başlıyoruz. Kormayın, taşmıyor çünkü dış görünüş aldatıcı ya; balmumu parçaları yarım küreden oluştuğu için bir süre sonra aralarındaki boşluklar kapanıyor ve kabın neredeyse yarısını dolu gözüküyor.

2.fotoğraf: Pişirme kabına su doldurma. Şimdi diyebilirsiniz ne alakası var! Üstelik balmumu ile su pek iyi anlaşamamaktalar. Hani annelerimiz bazı yemekleri bişirirken kap içinde su kullanırlar ya. Buna Belmar Usulü diyorlar ve balmumunu yüksek ateşten koruyor. Gerçi bendeki doğal balmumu değil ve havya bile pekala özelliğini yitirmeden eritilebiliyor.

3.fotoğraf: Boruyla birlikte eritme. Aslında burada bir fotoğraf eksik; zaman ile yarıştığım için çekmeyi unutmuşum! Çünkü tam erimeden ve ortada bir miktar balmumu varken camı üzerine bırakmam gerekiyor. Yoksa dengesini yitirip istenmeyen bir durum olabilir. Zaten balmumu boruya ulaşmadan alta kalanlar da eriyor.

1.fotoğraf (büyüğü için tıklayın)	2.fotoğraf (büyüğü için tıklayın)	3.fotoğraf (büyüğü için tıklayın)
4.fotoğraf (büyüğü için tıklayın)	5.fotoğraf (büyüğü için tıklayın)	6.fotoğraf (büyüğü için tıklayın)

4.fotoğraf: Tüm balmumu eridikten ve cam yüzeyi kaplandıktan sonra kabı çıkartarak ters çevrilmiş bir çelik tencere üzerinde soğutmaya alıyorum. Bunu yaparken boru fazla kıpırdamaması gerekiyor. Gerçi sonradan ince rötuş yapmak mümkün. Aslında boruyu daha kısa kesebilirdim ama uğraşmak istemedim. Üzerindeki satıcı etiketi bile duruyor. Ama termal barkod kağıdı olduğundan kararmış vaziyette. Bunu aşağıdaki vidyoda görebilirsiniz.

5.fotoğraf: Soğuma yüksek oranda gerçekleşti. Artık boruyu çıkarabilirim. Çünkü rötuş için bir miktar ısıya ihtiyaç var ve tahminim 50 santigrat derece olmalı.

6.fotoğraf: Rötuşlanmış ve henüz kalıbından çıkarılmamış balmumu. Ancak işlemi kalıpla yaptım çünkü kalıba tam batmıyordu ve özelliğini yitiren asiti altında biriktirebileceğimi gördüm...:)

Vidyo sonunda gayri ihtiyari sıcak diyorum...:)

Aslında çok da sıcak değil ama dikkatiniz çektimi bilmiyorum sümüksü bir cam artığı oluşmakta. İşte bu asitin etkisini azaltmakta. Dolayısıyla ortamdan düzgün bir şekilde uzaklaştırılırsa asit taze olduğu müddetçe erime devam ediyor. Sanırım boruyu döndürdükçe camdan soyulan artıklar merkezde toplanarak böyle bir görünüm oluşturdu...

Kendimi yemek tarifi veriyormuş gibi hissetmeye başladım. Hoş deneyin bir kısmı mutfak içinde ve mutfak malzemeleri ile yapıldı ama yemek yapmayı o kadar becerdiğim söylenemez. Ortalığı dağıttığım, geçen sene çektiğim bir vidyo ile kanıtlandı ve belki bir gün paylaşırım.

Başarılar...

Deney-4: HİDROFLORİK ASİTİ TANIMA

2009-09-05T16:07:00.002-04:00

Üst Not: Bu deney önceki bir tarihte geçen ay yapılmış ve sonuçları ATM Türk Yahoo Grubu ile 6771. iletide paylaşılmıştır. İletinin bir örneği aşağıdadır ve proje kapsamında yapılan ilk deneydir. Deney hakkında en son yaptığım deneydeki uyarı (-bknz önceki iletim) geçerlidir!

Aslında elektronikçi olmam hasebiyle, asitle çok iş yaptığımız için ilk sayılmaz. Parmaklarımız perhidrolden beyazlayıp sinirlere iğne iğne baskı yaptığını nasıl unuturum! Hatta çıkan dumandan genzimiz yanar kıvamı iyi olmuş derdik...:)

Espiri bir yana mevzuya geleyim: Bugün Kadim Kimya'dan 5 lt.'lik hidroflorik asit ve bir takım malzemeler temin ettim. Akşama doğru, iki hafta önce altıgen kestirdiğim cam firesinden bir parça pense ile koparıp tıraş köpüğü kapağına döktüğüm asit içine camı attım:

Asitin gücünü anlatmak için şunları söylemeliyim: Buharı, azıcık aldığınız nefesle birlikte gelirse nefesinizi kesiyor. Sanki perhidrol kokusuna benziyor ama çok daha keskin. Cam asit ile reaksiyona girdiğinde sıvının ısısı aynıyd ama cam sıcaktı. Ayrıca bu attığım 10 mm.'lik bir camdı ve 10 dk. sonra çıkardığımda 1 mm. erimişti:

Dolayısıyla aşındırma işlemi 10 ila 20 dk. arasında gerçekleşmesi gerekecek. Asit özelliğini süratle yitirmiyor. Tek sorun, camın erimesiyle birlikte çıkan ve tıpkı sıcak süt yüzeyinde oluşan kaymak benzeri beyaz madde. Çünkü bu yüzeyden düzgün şekilde ayrılmaz ise cam yüzeyinde dalgalanma meydana geliyor. Çözüm olarak yer çekimini kullanmayı düşünüyorum.

Aslında aynı şey baskılı devre yaparken de oluyordu. Bakırdan dolayı yeşil bir madde devre üzerinde birikiyor ve işlem yavaşlıyordu. Hızlandırmak için kabı sallardık ama bu daha yoğun bir madde. O yüzden zamanla dibe çökebilir. O yüzden MOT çalışır gibi aynayı asite dönük şekilde yüzeye yakın bir yerde tutmayı düşünüyorum. Ancak her seferinde döndürüp çember folyoları çıkarmak zor olacak. Sanırım kab veya en iyisi ayna, biraz titreşirse daha iyi sonuç verebilir.

Sonuç olarak aşınan cam öyle parlak oluyor ki sanki Ronchi testine sokup kaplamaya vereceğiniz cinsten. Dolayısıyla alternatif yöntem olabileceği gibi aynalardaki çizikleri onarmak için kullanılabilir. Fakat bu konuda birden fazla yöntem geliştirmek gerekiyor. Çünkü gerçekten çok çok hassas bir konu. Hem sağlık tehlikesi var, hem de yanlış bir harekette istemediğiniz sonucu elde etmek mümkün.

Deney-3: ASİTLE CİLALAMA UYGULAMASI

2009-09-04T07:37:00.015-04:00

Dikkat: Bu paragraf ilerisinde yazılanlar sağlığınızı ciddi şekilde etkileyebilir. Yaşamış olduğum tecrübelerden dolayı "dikkat" diyorum. Belki "eee seni niye etkilemedi?" diye sorabilirsiniz. Hem çok dikkatliydim hem de şanslı. Çünkü bir takım talihsizlikler de oldu. İleride sağlık sorunlarım olmayacağını kimse garanti edemez.

************* ÖNEMLİ *************

Bu deneyde kullanılan malzemeyi çocuklardan uzak tutup gözlük ve gaz maskesi kullanmalısınız!

************* ÖNEMLİ *************

Bu sabah ilk defa asit (HFL) kullanarak cam cilalama deneyi yaptım. Takip edenler bilecektir bu ilk asit deneyim değildi. Ancak bu sefer ki biraz uzun ve çok da tehlikliydi!

Aslında deneye dün başladım ve hatta akşam da sonlandırmayı düşünüyordum. Geceyi seçmemdeki sebep, serin olmasıydı ama karanlıktı da ve yorgundum. Bu yüzden ikinci kısmını sabaha bıraktım. Biraz da Başar Titiz için doldurduğum asitin kola şişesini eritmesi gibi bir talihsizlik nedeniyle ara verdim. Sonradan tıraş losyonu şişesi buldum da sorun çıkmadı. Çünkü şişenin plastik olması yetmiyor aynı zamanda içine önceden konulan şeyin asit ile tepkimeye girmemesi gerekiyor. Örneğin bir diş fırçası çok kötü bir seçimdir!

Aşağıda, 80 grit Silisyum Karbür (-bknz. SiC ve Yüzey İşleme) ile 4 saat kaba aşındırma yapılan iki cam (soldaki ayna) görünmektedir. Malumunuz 80 grit bir canavar! Bu canavar (max~220 mikron parça) cam yüzeyinde 10 mikronu aşan çukurlar yapabilmekte. Yüzey altı çatlakları (SSD) saymıyorum bile!

4 Saat 80 grit SiC Uygulama Sonrası

Ancak sadece 3 dk. asit uygulama sonucunda camın berraklaştığı açıkca görülmektedir. Arkadaki kurbaya benzeyen iş gözlüğü...:)

3 Dakika asit (HFL) Uygulama Sonrası

Aslında başlangçta 30 sn. ila 1 dk. arasında küçük uygulamalar yaptım. Ancak fazla aşınmadığını görünce hiç seyreltilmemiş asitle daha uzun süreler deneyebileceğimi gördüm. Ayrıca ayna üste (MOT) çalışınca aşındırmanın yavaş olduğunu 1-2 dk. arasında fark ettim. Çünkü alet daha hızlı aşınıyordu ve bende son bölümü (seance) TOT yapmaya karar verdim. Zaten hemen yukarıdaki resimde göreceğiniz gibi ayna alete göre biraz daha mattır. Tabi biraz da arkalarındaki matlaşmanın etkisi de var!

Dip Not: İşlem sonucu görülen fotoğrafta T1 ve T2 lekeleri ayna arkasında yapılan denemelerdir. Ayna yüzeyinde görülmemektedir. Ancak ayna yüzeyinde resimde görülmeyen iki tane (biri dağınık) bölgelenme ortaya çıktı. Bu biçimlendirme sırasında köşelerde meydana gelen aşınmayan kısımlardan oluşuyor olmalı.

Deney-2: 80 GRID AŞINDIRMA SÜRESİ

2009-09-03T15:37:00.041-04:00

Denklemlerden ve pahlamaktan sıkıldığım bir anda yapmaya kafayı koyduğum 80 grid deneyi ilginç sonuçlar doğurdu. Bu deneyi asitle yapacağım cilalama deneyi ile birleştirmeyi düşünüyorum. Aşağıda deney sırasında çekilmiş bir fotoğraf yer almaktadır:

Canavar nedir bilir misiniz?

Bu bir korku filmi değil elbet ama ATM'de 80 grid bence bir canavar! Yaklaşık 1 saat gibi bir sürede 100 mikronu aşan, hatta abanırsanız 200 mikron aşındırma yapabilirsiniz. Ben aslında 100 grid taş kullanan biri olarak bu grid'ten korkuyordum. Belki de çok abartıyorumdur ama cam için tehlikeli olduğunu düşünüyorum. Yüzey altı çatlakları sayarsak facia...:)

Şaka bir yana gerçekten hızlı bir aşındırma gerçekleşiyor. Bunu aşağıdaki çizelgede görebilrsiniz. Elimden geldiği sıklıkta ölçüm yapmaya çalıştım. Yapamadıklarım soru işareti şeklinde belirsizliğini korumakta. Ama üç aşağı beş yukarı tahmin edilebilir.

Uygulama	Aşınma Miktarı (mm.)
Süresi (dk.)	Sagitta	Ayna	Alet
3	?	?	1
10	0,02	?	?
30	0,07	?	?
60	0,12	0,98	?
120	0,28	0,965	?
200	0,5	0,94	0,925
240	0,55	0,93	0,92

Aşındırmanın 3. saatinde göreceğiniz üzere biraz abartmışım! Çünkü elimde bu deney için ayırdığım grid 4. saat için yetmeyecek gibi görünüyordu. Bende bol bol ve sık aralıklarla dökerek işi hızlandırmak istedim. Bunu da gerçekleştirdim. Hatta kenarlara taşan gridi son aşamada geri dönüşüm yaparak hedeflediğim derinliğin %88'ni ilk gridte gerçekleştirdim. Aşağıda son ölçüm sonucunu görebilirsiniz:

Aslında burada fotoğrafa yansımayan bir ölçüm daha yaptım. Ayna köşelerinde ölçtüğüm değer 600 mikron gözükse de bunu ölçümü kenarlardan yapınca daha düşüyor. O yüzden ikisinin ortalamasını alarak ölçüm çizelgesine yerleştirdim. Anlaşılan köşeler daha az aşınmış...

Sanırım teleskop yapmak için köşeli şekil hiç iyi bir seçim değil! Bakalım 7 parçayı bir araya getireceğim zaman aynı şeyler olacak mı?

Deney-1: AŞINDIRICILARI TANIMA

2009-09-01T18:41:00.012-04:00

Üst Not: Bu deney 30 Ağustos 2009'da yapılmıştır ve ilk olarak ATM Türk grubunun 7115 numaralı iletisinde sonuçları paylaşılmıştır.

Önemli bir kara vermek zorundayım!

Belki vermem gereken kararlardan sadece biri. Ama aynayı aşındırmaya başladığımda belki dönüşü olmayan bir yola girebileceğim için 10 kere düşünmeliyim. Bu deney ise sadece düşünmenin ilk aşamasını temsil ediyor. Bakalım nasıl bir sonuca varacağım!

Şu an elimde (-bknz. yandaki fotoğraf) en büyük grit değeri olan 80 SCG/266 mikron var. Halbuki çalıştayda 120 grit ile başlamıştık. Hatırladığım kadarıyla bu grit beni bayağ bir uğraştırmıştı. Hatta kaba aşındırmayı son bitiren ben olmuştum. Ne günlerdi...:)

Görünüşe göre 80 grit ile başlamak daha az vaktimi alacak. Ancak bu ölçüler beni ürkütüyor çünkü daha küçük parçalardan oluşan 100 grit ile bir macera yaşadım. Hatta birden fazla yaşadım diyebilirim! Mesela sabrımı zorlayan pahlama macerası ve akabinde ortaya çıkan görüntülerden bu değerleri sınamam gerektiği sonucu. İlk olarak gereksiz grit harcamamak için biley (sabır!) taşının 240 grit tarafını kullandım. Toz olmadığı için çok da objektif sayılmaz ama cam üzerinde yaptığı şu tahribata bir bakar mısınız!

Evet, gözmerceği (Plössl) ile çekildi ama bu fotoğraf bir gezegen uydusu değildir...:)

Bakınız deney düzeneği çok basit. Bir cam parçasını 4 tahta vidası ile OSB (-bknz Oriented Strand Board) üzerine sabitliyorum. Sonra sanki biley taşı aynaymış gibi alttaki alet yerine geçen cama sürtüyorum. Doğal olarak dış bükey oluyor. Ama tozda ki gibi düzenli değil. Ayrıntılı makro fotoğraflara bakar mısınız?

Son fotoğrafa dikkatlerinizi çekmek isterim. Bu 80 grit ile yapıldı ama farkedeceğiniz üzere 240 grite göre çok daha küçük parçalar koparmış gibi gözüküyor. Ama dedim ya bu bir objektif test değildi. O yüzden objektif bir test yapmalıyım.

İşte objektif test...:)

Öncelikle Başar Titiz Hocam'a teşekkür etmeliyim, bana tekrar grit göndererek (09.09.2009 tarihinde teslim aldım) elimde olmayan 120 grit'e sahip olmamı sağladığı için...

Bu fotoğraflar bir hile değil, gerçek! Tek ihtiyacınız olan bir fotoğraf makinesi ile gözmerceği. Elbette iki fotoğrafı birleştirmek için bir de görüntü işleme yazılımına (örn. Fireworks, Photoshop vb.) ihtiyacınız var. Ayna yüzeyindeki çıkıntı ve girintileri görmek için elinizin altındaki bir gözmerceğini (25 mm. önerilir) parçalara ayırıp cama yaklaştırın. Ne kadar yakın olabilirse o kadar iyi çünkü odağa uzak olunca cama yeteri kadar yaklaşmanıza mani olursa pek bir ayrıntı göremiyorsunuz.

Sizin gözmerceğiniz başka türlü olabilir ama farkı göstermek için özellikle iki fotoğraf çektim. Duruma göre en sağdaki mercekli parça işinizi görebilir. Ama odağı yakalamak için çok yaklaştırmanıza gerek yoksa ortadaki siyah parçayı sökmeyebilirsiniz.

Özetle;
Fotoğrafını çekmeseniz bile, aynanıza bir gözmerceği ile yakından bakmanız harika bir şey!

Bence zamanla grit'ler küçüldükçe (değerleri büyüdükçe) olası çizik ve çatlakları görebilirsiniz. Böylece yeni bir grit'e geçmeden önce biraz daha aşındırmaya devam etmek isteyebilirsiniz.

Dip Not: Arkalı önlü fotoğraflar (daire içindeki aşınan yüzey) makro çekilmiştir. Tek fark birinin gözmerceği ile çekilmesidir. Aşındırıcıların etkilerini daha yakından görmek için fotoğraflar üzerine tıklayabilirsiniz.

DENKLEMLER

2009-09-01T17:26:00.003-04:00

Dün bahsettiğim denklemlerin proje kapsamındaki değerlere göre çözülmüş hali aşağıdadır. Henüz açıklama yazmadım ama çizdiğim resim işe yarar. Zaten azıcık matematik bilgisi ile çözülecek şeyler. Sonuçta ne logoritma, ne integral, ne de Fouirer Dönüşüm'leri var...:)

BİÇİMLENDİRME VE PAHLAMA

2009-08-31T17:21:00.007-04:00

Sonunda pahlamayı bitirebildim! Bu yolda üç fedai (soldakiler) verdim. Yaptığım tam anlamıyla bir pahlama değildi, malum sebepten bir nevi yeniden şekillendirme yaptım. Elimde makina olmadığı için çok zorlu bir işti ve o yüzden gazilerim oldu...:)

Çünkü en az çaba için 68.8 mm.'de bırakmalıydım ve kaba pahlamadan sonra üç tanesi bu ölçüye uymuyordu. Yine de keratalar çok uğraştırdı, birazda sıkıntı verdi. Aslında bol bol dinlendim. Çünkü yoruldukça hata yapma olasılığım artıyordu. Ancak dinlenirken boş oturmadım ve bazı kritik hesaplar yaptım. Lisede öğrendiğim denklemleri hatırladım, hatta yenilerini öğrendim...

Aslında buraya kadar yaptıklarım pek de aşama sayılmaz çünkü plansızdı. Plansız bir ikincil hazırlık diyelim! Sanırım su jetine fazlasıyla güvendim ama yine de daha iyi bir kesimin mümkün olduğuna inanıyorum.

3.Gün: İNCE PAHLAMA (2 saat)

2009-08-23T15:37:00.004-04:00

Bugün ancak ortadaki ana parçanın (-bknz. A parçası: aşağıdaki resim) pahlamasını bitirebildim! Görende ayna aşındırıyorum zannedecek; teknik olarak doğru ama hala yolun çok başındayım. Su jetinin kesim hassasiyeti tahaadüt edildiği gibi değilmiş. Bu tür hassas işlere girmeden evvel numune kestirip ince ayar yapmalarını istemek lazım.

Yukarıdaki fotoğrafda görülen altıgen camın kenar yükseklikleri 68,5 mm. ve 12 kenarı 45 derece pahlandı. Bu gerçekten zorlu bir iş! Aslında tırtıklı yüzeyleri 1 dk. süre boyunca 180 grid ile 100 mikron aşındırabiliyordum. Ama sonradan farkettim ki yüzey düzleşince bir kenarı halletmek için yaklaşık 1 saat çalışmak gerekiyor...:)

2.Gün: ÖLÇÜM SONUÇLARI (1 saat)

2009-08-22T11:47:00.004-04:00

>[mm.]<	PARÇA A	PARÇA 1	PARÇA 2	PARÇA 3	PARÇA 4	PARÇA 5	PARÇA 6
1.KENAR	68,7	69,15	69	69,05	68,75	69	69,1
2.KENAR	69,25	68,7	69,3	69,05	68,8	69	69,2
3.KENAR	69	69,1	68,95	68,8	69,25	68,7	68,8

Dün pahlama yaparken farkettiğim cam parçalarının kenar yükseklikleri arasındaki farkları ölçtüm. Bazıları 69 mm. iken hiçbiri mükemmel değil ve 68,7 ila 69,3 mm. arasında değişiyor. Bu yarım milim, ~500 mikron demek ve optik olarak 1 metre uzaklıktaki cismin kendi boyutlarında 5 cm. kayacağı anlamına geliyor!

1.Gün: KABA PAHLAMA (4 saat)

2009-08-21T14:00:00.003-04:00

Su jeti ile kestirdigim 7 adet altıgen camların, orantılı bir şekilde kenarlarındaki ölçüleri fazla değiştirmeden ve kabaca pahladım. Keskin köşeleri ve dalgalı kenarları olduğu için bu gerekliydi. İş bitiminde aynaları kontrol ettim ve 300 mikronu aşkın kaymalar tespit ettim. Sanırım bu aşama beni en az 4 saat daha uğraştıracak...:(